დედაენის დღე

დღეს საქართველოში საქართველოში დედაენის დღე აღინიშნება. უკვე 40 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც  მოსკოვი საქართველოში ქართული ენის, როგორც სახელმწიფო ენის სტატუსის გაუქმება დააპირა, ხოლო  ამას 1978 წლის 14 აპრილს სტუდენტები მანიფესტაციებით დაუპირისპირდნენ.  შედეგად საქართველოს ქართული ენა სახელმწიფო ენის სტატუსით შეუნარჩუნდა.

დღეს საქართველო ამ თარიღს არაერთი ღონისძიებით აღნიშნავს. მათ შორის, თბილისში, კონკრეტულად კი დედაენის ბაღში დაგეგმილია სხვადასხვა აქტივობა, მათ შორის  წიგნების გამოფენა-გაყიდვა, საგანმანათლებლო აქტივობა „დაბეჭდე „დედაენა“, კონცერტები, გამოფენები და  და სხვ.

ქუთაისში, „დედაენის კედელი“ საზეიმოდ გაიხსნა.  ინფორმაციას კედლის მოხატვის მიზნით, ქალაქის მერიამ კონკურსი „მოხატე ქალაქი დედაენით” გამოაცხადა.  გამარჯვებულებმა, მარიამ ქებურიამ და თამარ წახნაკიამ აგურის კედელი მოხატეს.  ქუთაისში კინოთეატრ „მონპლეზირის” ტერიტორიაზე ორი კედელი  2016 წელს მოიხატა. ერთ კედელზე წარწერა “მე შენ მიყვარხარ”, მეორეზე კი გოგონას მულტიმედიური პორტრეტი განთავსდა, რომლის ავტორი  ფრანგი მხატვარი გახლავთ.

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დედა ენის დღე მოძრაობის „არა ბარბარიზმებს” სკოლის მოსწავლეთა კონკურსში – „გავუფრთხილდეთ მშობლიურ ენას!“ გამარჯვებულთა და ქართული ენის სწავლება-პოპულარიზებაში შეტანილი წვლილისთვის საქართველოსა და უცხო ქვეყნის მოქალაქეების დაჯილდოების ცერემონიალით აღინიშნა. ქართული ენის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიებების კვირეული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ენის სახელმწიფო დეპარტამენტთან და კორნელი კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრთან თანამშრომლობით გაიმართა.

კონკურსი „გავუფრთხილდეთ მშობლიურ ენას!“ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 100 წლის იუბილეს ეძღვნებოდა და მასში საქართველოს 40 სკოლის 400-მდე მოსწავლე მონაწილეობდა. სკოლის მოსწავლეებმა დაწერეს ესე თემაზე: „რატომ უნდა გავუფრთხილდეთ მშობლიურ ენას“, სკოლებმა კი ჩაატარეს ქართული ენისადმი მიძღვნილი ღონისძიებები. საკონკურსო ჟიურიმ გამოავლინა 20 გამარჯვებული მოსწავლე.

ღონისძიებას საქართველოს პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი გიორგი შარვაშიძე, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი მიხეილ ჩხენკელი, ენის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარე გიორგი ალიბეგაშვილი და მოწვეული სტუმრები ესწრებოდნენ.

„მიხარია, რომ დღეს, სწორედ აქ, თბილისის სახლმეწიფო უნივერსიტეტში ჩვენ ასე მნიშვნელოვნად აღვნიშნავთ იმ თარიღს, რომელიც სულ 40 წლის წინ იწყებოდა, როგორც დილა, რომლის ორგანიზატორებსაც ალბათ, ბოლომდე არ ჰქონდათ იმედი როგორ გაგრძელდებოდა მათი დღე და მათი მომავალი, მაგრამ მათ გმირული ნაბიჯი გადადგეს და დაიცვეს ჩვენი მშობლიური ენა და ამასთან ერთად, სტიმული მისცეს ჩვენი ეროვნული მოძრაობის ახალი ტალღის წამოწყებას. მართლაც, ქართული ენა ჩვენი იდენტობის, ქართული იდენტობის კულტურული, ეთნიკური და მნიშვნელოვანწილად სახელმწიფოებრივი იდენტობის ერთ-ერთი მთავარი განმაპირობებელი ფენომენია,“ – აღნიშნა საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა.

Фото განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო.

თსუ რექტორის გიორგი შარვაშიძის თქმით, 40 წლის წინ, 14 აპრილს ჩამოყალიბდა ქართული სამოქალაქო საზოგადოება და დაიწყო ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მეორე ტალღა.

„ძალიან მნიშვნელოვანი დღეა საქართველოს ცხოვრებაში. მე ვიტყოდი, რომ ერთ-ერთი იმ დღეთაგანი, რომელმაც ჩვენი თანამედროვე ისტორია შექმნა. ბევრ მოღვაწეს, რომელიც გამოვიდა და აქტიური მონაწილეობა მიიღო ამ პროცესებში, არ ჰქონდა განცდა იმისა, რომ მართლა შესაძლებელი იყო იმპერიული მანქანის დამარცხება. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მთელი ერი გაერთიანდა ამ იდეის გარშემო და შევძელით ქართული ენის გადარჩენა, როგორც სახელმწიფო ენისა,“ – აღნიშნა თსუ რექტორმა.

ენის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის, გიორგი ალიბეგაშვილის თქმით, 40 წლის წინ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან დაძრულმა სტუდენტობამ, პროფესურამ და უფროსი თაობის წარმომადგენლებმა ისტორიულ და მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებას ჩაუყარეს საფუძველი.

„დღევანდელი დღე 1978 წლის მოვლენების კულმინაციური დღეა. ვფიქრობ, რომ იმ პროცესებს გარკვეული უხილავი ხელი მართავდა და ეს უხილავი ხელი იყო ქართველი ხალხის ნება – მიგვეღო ისტორიული გადაწყვეტილება,“ – განაცხადა გიორგი ალიბეგაშვილმა.

კონკურსის გამარჯვებულ მოსწავლეებს და მონაწილეებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისგან, სახელმწიფო ენის დეპარტამენტისგან, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსგან და თიბისი ბანკისგან გადაეცათ ჯილდოები და სიგელები.

Фото Giorgi Margvelashvili.

ღონისძიებაზე ენის სახელმწიფო დეპარტამენტის დედაენის დღის საიუბილეო თარიღისადმი (1978-2018) მიძღვნილი მედლებით და სპეციალური სიგელებით დაჯილდოვდნენ ქართული ენის სწავლებისა და პოპულარიზებაში შეტანილი წვლილისთვის საქართველოსა და უცხო ქვეყნის მოქალაქეები, ისპაჰანის ენების ცენტრის ქართული ენის მასწავლებელი ჰუსეინ მიქელანი (მიქელაძე), ვლადიკავკაზის აკაკი წერეთლის სახელობის მე-19 (ქართული) საშუალო სკოლის დირექტორი ეთერ ფიცხელაური, საზოგადოებრივი მაუწყებლობა აფხაზურენოვანი “მთავარის” რედაქტორი; ქართულ-აფხაზურ ურთიერთობათა ინსტიტუტის – რადიო “ჰარა” დიქტორი ესმა კოკოსკერია, ბოლნისის რაიონის სოფელ ნახიდურის საჯარო სკოლა; ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი ნუნუ დევნოზაშვილი, მარნეულის N3 საჯარო სკოლის მე-12 კლასის მოსწავლე მაჰდი მამედოვი, ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქალაქ ახალქალაქის #3 საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი ნანა კარაპეტიანი, რაგბის ქართული ტერმინების შემქმნელი ზაალ გიგინეიშვილი, დიდი ბრიტანეთის ელჩი ჯასტინ მაკენზი სმიტი, ქართული წერა-კითხვის, ქრთული ლიტერატურის ნიმუშების გამავრცელებელი და პოპულიზატორი ფერეიდანში ალი რეზა რაჰიმი (რეზო დავითაშვილი).

საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა სახელმწიფო ენისა და ეროვნული იდენტობის შენარჩუნების ხელშეწყობისთვის, ქართული ენის პოპულარიზაციისა და ახალგაზრდა თაობის აღზრდა-განათლების საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის ღირსების ორდენით დააჯილდოვა ქართველი მეცნიერები : შუქია აფრიდონიძე, ლაურა გრიგოლაშვილი, დამანა მელიქიშვილი, გრივერ ფარილავა; 1978 წლის 14 აპრილს ქართული ენის დაცვისთვის, სახალხო მოძრაობაში აქტიური მონაწილეობისა და ქართული ენის კონსტიტუციური სტატუსის შენარჩუნებაში შეტანილი პირადი წვლილისთვის ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების თავმჯდომარე თამარ ჩხეიძე.

 

 

image_pdfimage_print

Comments

comments